Empathische woning is méér dan slim

De volgende generatie slimme woningen moet zich aanpassen aan de bewoner: empathisch zijn. Eindhovense PDEng’s ontwerpen drie living labs met dit concept. Het startschot klonk afgelopen week op een mini-symposium ‘Het nieuwe wonen’.

Een slimme beeldtelefoon met vier identieke bedieningsknoppen of een slim nachtlampje dat elke avond aangaat ook al heb je migraine: slimme technologie mag slim heten, de gebruiker wordt er echter niet altijd gelukkiger van, merkt hoogleraar Smart Architectural Technologie Masi Mohammadi (TU/e).

Woongenot en gemak
‘Er moet echt beter worden onderzocht hoe slimme technologie in de praktijk uitpakt’, benadrukt Mohammadi. Want zorgtechnologie is absoluut nodig met de vergrijzing. Er zullen simpelweg niet genoeg jonge mensen zijn om iedereen bij de hand te nemen. Daarom stuurt Mohammadi nu drie van haar onderzoekers, PDEng’s, het veld in. Ze gaan elk twee jaar lang bij een zorginstelling meedenken over slimme technologie die kan bijdragen aan woongenot en gemak. En wanneer die is geïnstalleerd, zal de dagelijkse praktijk het nut moeten bewijzen.

Empathische woningen die meevoelen
Mohammadi benadrukt het belang van empathie binnen een slim ontwerp. Woningen moeten met je meevoelen. Denk hierbij aan een woning die automatisch telt hoeveel stappen je zet, unieke kamerdeuren die er voor zorgen dat mensen hun eigen woning gemakkelijk terugvinden, een vloer die aanvoelt wanneer iemand gaat vallen of een robot die een bewoner helpt de trap op te komen.
Daarnaast wordt waarschijnlijk een ‘eetbare wand’ getest. Dat is een cirkel van plantenbakken tegen de muur, bevestigd op een ketting. Door aan een hendel te draaien, kunnen bewoners planten naar beneden laten komen om aardbeien te plukken of te tuinieren. Een stimulans om ouderen actief te houden. ‘De afstandsbediening is ooit bedacht om ouderen rust te geven’, vertelt gepensioneerd gerontoloog Ria Wijnen. ‘Nu zien we juist domotica om ouderen aan te moedigen te bewegen.’

Future friendly nieuwbouw
De drie nieuwe Living Labs hebben verschillende doelen en doelgroepen. Van Buuren richt zich op future friendly nieuwbouw. Collega Marije Kortekaas helpt woonstichting Domus slim te renoveren. En Joyce Fisscher adviseert zorginstelling St. Jozefoord dat een sterke verschuiving ziet naar bewoners met zwaardere zorgvraag. Leidraad bij de keuze voor slimme technologie is een inventarisatie van domotica van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. Daar bekleedt Mohammadi de KIVI Chair Architecture in Health. Van Buuren: ‘Maar telkens inventariseren we per ruimte de wensen van bewoners en zoeken naar de meest empatische oplossing.’

Bron: De Ingenieur