Ontwikkeling woonconcepten voor senioren

Nederland heeft te maken met een snel veranderende bevolkingssamenstelling. Als gevolg van een babyboom na de tweede wereldoorlog, een daling van het geboortecijfer in de 60- en 70-tiger jaren en een stijgende levensverwachting door een gezondere levensstijl en medische ontwikkelingen is sprake van een ‘vergrijzing’ van de bevolking. Waren er in 2013 2,8 miljoen 65-plussers (16,8 % van de bevolking), in 2030 zullen dit er naar verwachting 4,2 miljoen zijn (23,9 %) en in 2050 zelfs 4,7 miljoen (26,2 %). Omdat senioren een verhoogde kans hebben op chronische ziekten zal de toenemende vergrijzing leiden tot meer vraag naar zorg, hetgeen een extra belasting is voor de zorgcapaciteit en de betaalbaarheid van de zorg. Het overheids-beleid is er daarom op gericht om ouderen zo lang mogelijk zelfstandig te laten wonen (Ageing in place), waardoor de zorg zal verschuiven van intramurale naar extramurale zorg. Dit sluit overigens aan bij de behoefte van ouderen om langer onafhankelijk thuis te blijven wonen hetgeen wordt ervaren als een verbeterde kwaliteit van leven.

Er is echter een tekort aan woningen die aan de eisen van senioren voldoen, zo woonde in 2012 een kwart van de senioren in een woning die ongeschikt was aan hun eisen en wensen. Overigens veranderen de behoeften van toekomstige ouderen ten opzichte van de huidige ouderen. Om in de toekomst te kunnen voldoen aan de woningvraag en de veranderende behoeften van senioren dienen dus geschikte woonconcepten te worden ontwikkeld voor senioren. Een woonconcept wordt daarbij gezien als een visie over de wijze waarop de functionele eisen, waarbij de focus vooralsnog ligt op 2030, aansluiten op de prestatie eisen van een woning. De volgende basisbehoeften van senioren staan daarbij centraal: comfort, sociale interactie, privacy en veiligheid & zekerheid.

Het ‘Fit the Future’-project richt zich op het ontwikkelen van innovatieve woonconcepten voor nieuwbouw, deze dienen echter te kunnen worden vertaald naar toepassingen die geschikt zijn voor de bestaande bouw.

Bij het duurzaam ontwikkelen van een woonconcept wordt veelal gestreefd naar een evenwicht tussen het economische (Profit), ecologische (Planet) en sociale (People) domein, het Triple P principe. In het ‘Fit the Future’-project richt het onderzoek zich met name op het ecologische en sociale domein omdat in het verleden enerzijds te weinig aandacht is besteed aan de sociale component en anderzijds te veel aan de economische component. Om de prestatie eisen zowel nu als in de toekomst te kunnen laten aansluiten op de functionele eisen is aanpasbaarheid van het woonconcept van groot belang. Zo kan in alle levensfasen een ‘healing environment’ worden aangeboden die in positieve zin bijdraagt aan het welbevinden, herstel en genezing. Intelligente technologie speelt daarbij een belangrijke rol omdat een geheel van sensoren en systemen er voor kan zorgdragen dat zaken worden ‘geregeld’ wanneer een bewoner daar vanuit beperkte geestelijke of fysieke beperkingen niet zelf toe in staat is.

Ontwikkelde woonconcepten zullen in de praktijk worden gerealiseerd. Hiertoe wordt in samenwerking met het bedrijfsleven een demo- en onderzoekswoning gerealiseerd op het industrieterrein Kleefse Waard aan de Westervoortse dijk 73 te Arnhem. Het Lectoraat Architecture in Health heeft daartoe een samenwerkingsovereenkomst gesloten met het Industrie Park. Studenten van de Technische Universiteit Eindhoven en de Faculteit Techniek van de Hogeschool Arnhem Nijmegen werken daartoe eerst voorstellen uit van woonconcepten. De bouw van de onderzoekswoning, dat een leer- en inspiratieobject zal zijn voor stakeholders met betrekking tot duurzame woningbouw voor senioren, is in de zomer van 2014 gestart.

Initiatiefnemers

Onze partners